Header

Header Top

Standard Version

სტანდარტული ვერსია

Language Switcher

Quick Menu

Site Settings - Easy Read and Text Size

Content

Page Content

  • ტექსტის ზომა:
  • A
  • A
  • A

აუდიტი

მოხსენება საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მთავრობის ანგარიშზე

განახლების თარიღი: 16:10:2017

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ მთავრობის ანგარიში მთლიანობაში მომზადებულია მოქმედი კანონმდებლობის დაცვით, თუმცა მოხსენებაში ხაზგასმულია ის ძირითადი საკითხი, რომელთა გათვალისწინება მიზანშეწონილია ბიუჯეტის დაგეგმვის/შესრულების პროცესის სრულყოფისა და სახელმწიფოს სექტორის ფინანსური მართვის სისტემის ფუნქციონირების გასაუმჯობესებლად:

  • 2017 წლის 8 თვის მდგომარეობით მიღებული შემოსავლების მოცულობამ 6.3 მლრდ ლარი და წლიური გეგმის 67% შეადგინა. 2016 წლის ანალოგიურ პერიოდში შემოსავლების შესრულების მაჩვენებელმა წლიური გეგმის 64% შეადგინა და მობილიზების მიმდინარე წლის ტენდენცია თანაბარზომიერებით ხასიათდება;
  • შემოსავლებთან დაკაშირებული სირთულეები აღინიშნება ორი მიმართულებით: დივიდენდების მობილიზაცია, შერეული და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლების არასათანადო კლასიფიკაცია, კერძოდ:
    • სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოებიდან ბიუჯეტში მისამართი დივიდენდები ხასიათდება შესრულების დაბალი მაჩვენებლით. კერძოდ, 2017 წლის 8 თვის მდგომარეობით მიმართულია გეგმის 11.3% (158 ათასი ლარი). აღნიშნული გამოწვეულია შესაბამისი პასუხისმგებელი კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების არასათანადო შესრულებით აღნიშნული საწარმოების მიერ. მიზანშეწონილია, დაინერგოს კომისიის გადაწყვეტილებებისა და შეთანხმებების შესრულების მონიტორინგის მექანიზმი, რაც უზრუნველყოფს წინასწარ განსაზღვრული თანხების სახელმწიფო ბიუჯეტში დროულად და სრულად მიმართვას;
    • 2015 წლის 1 იანვრიდან, კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილების შედეგად, სსიპ-ების მიერ საკუთარი შემოსავლების ბიუჯეტში მიმართვა ხდება „გრანტების“ და არა „შერეული და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლების“ მუხლში. შესაბამისად, „შერეული და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლების“ მუხლის გეგმური მაჩვენებელი გადაჭარბებული ოდენობით იქნა დაგეგმილი. მიზანშეწონილია, აღნიშნული რესურსები აისახოს „გრანტების“ მუხლში;
  • სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელების ჯამური მოცულობა 2017 წლის ბიუჯეტის კანონით 11.4 მლრდ ლარის დონეზე განისაზღვრა. გადასახდელების ათვისება, მათ შორის  „ხარჯების“ და „არაფინანსური აქტივების ზრდის“ მუხლების,  წლის ბოლო 4 თვის განმავლობაში თანაბრად არ მიმდინარეობს და მკვეთრად იზრდება დეკემბრის თვეში. აღნიშნული ზრდის აუთვისებელი საბიუჯეტო რესურსების წლის ბოლოს არაეფექტიანად და არამიზნობრივად გახარჯვის რისკს. უნდა აღინიშნოს, რომ ანალოგიური მდგომარეობა იყო 2016 წლის 8 თვეშიც, სადაც დეკემბრის თვის ხარჯვის მოცულობამ წინა 11 თვის ხარჯვის საშუალო მაჩვენებელს 45%-ით გადააჭარბა;
  • სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, საჭიროა ყურადღება გამახვილდეს როგორც მხარჯავი დაწესებულებების, ისე მაკოორდინირებელი უწყების მხრიდან  ასიგნებების დროულ და თანაბარზომიერ ათვისებაზე, რათა თავიდან იქნეს აცილებული გასული წლების მსგავსად საბიუჯეტო წლის ბოლოს ასიგნებების მასშტაბური ათვისების ტენდენცია.
  • საბიუჯეტო წლის განმავლობაში ორგანიზაციების მიერ პროგრამებს, ქვეპროგრამებსა და კლასიფიკაციის მუხლებს შორის განხორციელებული ხშირი გადანაწილებები, ერთი  მხრივ, მიანიშნებს ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესში არსებულ მნიშვნელოვან ხარვეზებზე, ხოლო მეორე მხრივ, ქმნის ცალკეული პროგრამის/ქვეპროგრამის ფარგლებში დაგეგმილი ღონისძიებების განხორციელებისთვის საჭირო სახსრების დეფიციტის რისკს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ იდენტიფიცირებულ იქნა საბიუჯეტო სახსრების მართვასთან დაკავშირებული 4 ძირითადი სახის სისტემური ხასიათის ნაკლოვანება: (ა) ხარჯთაღრიცხვის ხშირი და მასშტაბური ცვლილებები; (ბ) საბიუჯეტო სახსრების გადანაწილების უკუპროცესი; (გ) აუთვისებელი თანხების გადანაწილება სხვა პროგრამებზე/ქვეპროგრამებზე; (დ) დაუგეგმავი ღონისძიებების/პროექტების დასაფინანსებლად საბიუჯეტო სახსრების გადანაწილება;
  • ჯამურად პროგრამების ათვისების საშუალო მაჩვენებელი 9 თვის დაზუსტებული გეგმის 80.9%-ს, ხოლო ბიუჯეტის კანონით დამტკიცებული წლიური გეგმის 69.4%-ს შეადგენს, რაც დადებითია. თუმცა ცალკეული პროგრამების/ქვეპროგრამების დონეზე შეინიშნება დაბალი ათვისების ტენდენციები:
    • ზოგიერთი პროგრამების შესრულების შედარებით მაღალი მაჩვენებელი ნაწილობრივ განპირობებულია მიზნობრივი გრანტებისა და პირდაპირი საინვესტიციო ჩარიცხვების ფარგლებში გახარჯული რესურსით. აღნიშნულ რესურსებს არ გააჩნიათ გეგმური მაჩვენებელი და მათი ასახვა ხდება მხოლოდ ფაქტობრივად გაწეულ გადასახდელებში. შესაბამისად, ადგილი აქვს სახსრების ათვისებას დაზუსტებულ გეგმაზე მეტი ოდენობით;
    • მიზანშეწონილია პროგრამების გეგმასთან მიმართებაში ათვისების ანალიზი ჩატარდეს გეგმით გაუთვალისწინებელი მიზნობრივი გრანტებისა და პირდაპირი საინვესტიციო ჩარიცხვების სახით ფაქტობრივად გადახდილი სახსრების გამოკლებით;
  •  „შრომის ანაზღაურების“ მუხლით გაცემული სახსრები (1.4 მლრდ ლარი - 2017 წლის გეგმა, 8 თვის შესრულება - 64.9%) არასრულყოფილად ასახავს საჯარო სექტორში შტატით მომუშავეების მიერ წლის განმავლობაში მიღებულ შრომის ანაზღაურებას. გამოვლენილ იქნა რიგი გარემოებებისა:
    • გარკვეულ შემთხვევებში ადგილი აქვს, როგორც პრემიის, ასევე დანამატის თანამდებობრივ სარგოზე მეტი რაოდენობით გაცემას;
    • დანამატის გაცემის ფაქტი დასაბუთებულია ზეგანაკვეთური ან/და განსაკუთრებით საპასუხისმგებლო ფუნქციური დატვირთვით, თუმცა, უწყებების მიერ ვერ ხდება აღნიშნული ფაქტების დოკუმენტური დადასტურება;
    • რიგ შემთხვევებში ადგილი აქვს დანამატის წინასწარ, მთელი წლის მანძილზე დანიშვნის ფაქტებს;
    • რიგ ორგანიზაციებში მომუშავეთა ფაქტობრივი რიცხოვნობა ჩამორჩება დაგეგმვის ეტაპზე განსაზღვრულ მაჩვენებელს;
    • ბიუჯეტის მიმდინარე შესრულების ანგარიშში არ ხდება მხარჯავი დაწესებულებების მიერ რეალურად დასაქმებულ თანამშრომელთა  რიცხოვნობის შესახებ ანგარიშგება;
  • გარკვეული ხარვეზები შეინიშნება შტატგარეშე თანამშრომელთა მართვის კუთხით:
    •  „საქონელი და მომსახურების“ მუხლიდან შტატგარეშე თანამშრომლების შრომის ანაზღაურებაზე მიმართული რესურსი არასრულყოფილად ასახავს ამ მიზნობრიობით ათვისებული თანხების ოდენობას;
    • კანონი არ განსაზღვრავს ხელშეკრულების მაქსიმალური ხანგრძლივობის პერიოდს;
    • ბიუჯეტის კანონი არ შეიცავს ინფორმაციას შტატგარეშე მომუშავეთა შრომის ანაზღაურების გეგმური მოცულობების შესახებ. შესაბამისად, შეუძლებელია ფაქტობრივად ათვისებული სახსრების ოდენობის დაგეგმილ მაჩვენებელთან შესაბამისობის შედარება;
    • შტატგარეშე თანამშრომელთა ზღვრული მაჩვენებელიდან (საშტატო რიცხოვნობის 2%) განთავისუფლება შესაძლებელია საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით. აღნიშნული შესაძლებლობის არსებობიდან გამომდინარე, საბიუჯეტო უწყებების მხრიდან  ადგილი აქვს ლიმიტზე გადაჭარბების შემთხვევებს;
  • საყურადღებოა სახელმწიფო შესყიდვების მართვაში არსებული სისტემური ხარვეზები. კერძოდ:
    • სახელმწიფო შესყიდვების დამტკიცებულ გეგმებში განხორციელებული ხშირი და მასშტაბური ცვლილებები;
    • რიგი საბიუჯეტო ორგანიზაციების შემთხვევაში, ადგილი აქვს შესასყიდი საქონლის/მომსახურების ტექნიკური და ხარისხობრივი მახასიათებლების შემზღუდველ ჩარჩოებში მოქცევასა და კონკრეტიზაციას;
    • გარკვეულ შემთხვევებში, მხარჯავი უწყებების მიერ გამარტივებული შესყიდვის ფორმით, გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით, შესაძლებელი იქნებოდა ელექტრონული ტენდერის გამოყენება;
    • რიგ შემთხვევებში მხარჯავი უწყებების მიერ სათანადოდ არ ხორციელდებოდა ბაზრის წინასწარი კვლევა და მიმდინარე პერიოდში შესასყიდი ობიექტის სავარაუდო საბაზრო ღირებულების განსაზღვრა. სავარაუდო ღირებულების არასწორად განსაზღვრის ერთ-ერთ განმაპირობებელ მიზეზს წარმოადგენს ის გარემოება, რომ პოტენციური მიმწოდებლები, ბაზრის კვლევის პროცესში მონაწილეობისას, ხშირ შემთხვევაში, შესასყიდი საქონლის ფასს გადაჭარბებით აფიქსირებენ;
    • ბაზრის შესწავლა აუცილებელია განხორციელდეს შესყიდვების სხვადასხვა ეტაპებზე, ინფორმაციის შეკრება უნდა მოხდეს განსხვავებული წყაროებიდან  და შემსყიდველმა ორგანიზაციებმა უზრუნველყონ ბაზრის შესწავლის შედეგების დოკუმენტირება;
  • მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდის განმკარგავი უწყებები არ განისაზღვრება ბიუჯეტის კანონის ფარგლებში, რაც აფერხებს დასაფინანსებელი პროექტების დროულ დაგეგმვასა და განხორციელებას. შესაბამისად, ფონდი ხასიათდება ათვისების დაბალი 6%-იანი მაჩვენებლით;
  • სარეზერვო ფონდების კუთხით საყურადღებოა მთავრობის სარეზერვო ფონდის განკარგავსთან დაკავშირებული საკითხები:
    • წლის განმავლობაში ფონდის მოცულობის მასშტაბური ზრდის ტენდენცია (100%-ზე მეტით), განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ფონდიდან გამოყოფილი საბიუჯეტო სახსრების ათვისებაზე არ ვრცელდება ასიგნებების გადანაწილებასთან დაკავშირებული ლიმიტები და არც შესყიდვების შესახებ კანონით დადგენილი მოთხოვნები;
    • ფონდიდან ისეთი გადასახდელების დაფინანსება, რომელთა გათვალისწინება თავიდანვე შეიძლებოდა შესაბამისი მხარჯავი დაწესებულებების ასიგნებებში;
  • საბიუჯეტო პროცესის მართვის კანონმდებლობის მნიშვნელოვანი ხარვეზია ბიუჯეტის კანონში ცვლილების განხორციელების გარეშე საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების გავლით, მხარჯავ დაწესებულებებს შორის ასიგნებების გადანაწილება (საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების 2%-იანი ლიმიტის ფარგლებში);
  • კრედიტის სახით გამოყოფილი სახსრების დაგვიანებით ათვისება ზრდის სესხის მომსახურების ხარჯებს, რადგან კონტრაქტების ნაწილი ითვალისწინებს მსესხებლისათვის ვალდებულების გადასახადის დაკისრებას სესხის აუთვისებელ ნაწილზე. 2017 წლის 8 თვის მდგომარეობით, გადახდილ იქნა 2.7 მლნ ლარის ოდენობის ვალდებულების გადასახადი (commitment fee);
  • საკრედიტო რესურსით, განსაკუთრებით კი მსგავსი ტიპის სესხებით, მიღებული თანხების მაქსიმალურად ეფექტიანად (მინიმალური ხარჯების გაწევით) გამოყენებისა და სესხზე არამიზნობრივი ხარჯების გაწევის თავიდან აცილების მიზნით, მიზანშეწონილია, პროექტის განმახორციელებლებმა  დროულად უზრუნველყონ პროექტების შესრულების ხელისშემშლელი ფაქტორების იდენტიფიცირება და შესაბამისი ქმედითი ღონისძიებების გატარებით, ხელი შეუწყონ მოზიდული რესურსების დროულ და ეფექტიან გამოყენებას.

 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნა საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესახებ (საბოლოო ვარიანტი)

განახლების თარიღი: 15:12:2016

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მომზადდა დასკვნა საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესახებ, რომელიც მიზნად ისახავს შეაფასოს კანონპროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობა და კანონიერება. დასკვნაში განხილულია ის ძირითადი საკითხები, რომლებიც მნიშვნელოვანია 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესის სრულყოფისა და სახელმწიფოს სექტორის ფინანსური მართვის სისტემის ფუნქციონირების გაუმჯობესებისათვის.

  • საგადასახადო შემოსავლების კუთხით, დასკვნაში აღინიშნა, რომ გარკვეული ტიპის გადასახადების საპროგნოზო მაჩვენებლები დამატებით დასაბუთებასა და განმარტებებს საჭიროებენ. კერძოდ, წარმოდგენილი კანონპროექტით 23%-ზე მეტით იზრდება საშემოსავლო გადასახადის გეგმური მაჩვენებელი. აღნიშნულ კომპონენტში მსგავსი მოცულობით ზრდას ადგილი არ ჰქონია უფრო მაღალი ეკონომიკური ზრდის პირობებშიც. ამასთან, თუ გავითვალისწინებთ მომავალი წლის ნომინალური მშპ-ის ზრდის ტემპის პროგნოზირებულ მაჩვენებელსა და ასევე იმ გარემოებას, რომ საბიუჯეტო კოდექსში განხორციელებული ცვლილებით, 2016 წლის 1 იანვრიდან საშემოსავლო გადასახადის გარკვეული სახეობებიდან მიღებული შემოსავლები სრულად მიიმართება მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტში, საშემოსავლო გადასახადის მნიშვნელოვნად გაზრდილი საპროგნოზო მოცულობა დამატებით ახსნა-განმარტებებს საჭიროებს.
  • ამასთანავე, მნიშვნელოვნად იზრდება (248%-ით) „სხვა გადასახადების“ მუხლის საპროგნოზო მაჩვენებელი და 87 მლნ ლარს შეადგენს. თუ გავითვალისწინებთ, რომ საგადასახადო შემოსავლების ადმინისტრირების კუთხით მიმდინარე წლიდან განხორციელებული რეფორმა აღნიშნულ მუხლში მისაღები რესურსის მოცულობას მნიშვნელოვნად არაპროგნოზირებადს ხდის, კანონპროექტით წარმოდგენილი სხვა გადასახადების არსებული საპროგნოზო მაჩვენებელი ასევე დამატებით დასაბუთებას საჭიროებს.
  • ასევე აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი კანონპროექტით დივიდენდების საპროგნოზო მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად იზრდება და 66.4 მლნ ლარს უტოლდება. თუმცა თუ გავითვალისწინებთ უკანასკნელი წლების განმავლობაში დივიდენდების მობილიზებასთან დაკავშირებულ სირთულეებსა და იმ ფაქტს, რომ სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოთა 2015 წლის მოგებიდან დივიდენდების განაწილების შესახებ გადაწყვეტილება შესაბამის კომისიას  ამ დრომდე არ მიუღია, ასევე, ყველაზე მსხვილი საწარმოების ფინანსურ მდგომარეობას 2015 წლის ბოლოს, კანონპროექტით წარმოდგენილი დივიდენდების არსებული საპროგნოზო მაჩვენებელი დამატებით დასაბუთებასა და ახსნა-განმარტებას საჭიროებს.
  • სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელების მიმართულებით დასკვნაში ყურადღება გამახვილდა შრომის ანაზღაურების მუხლსა და ამ მიმართულებით განხორციელებულ ცვლილებებზე. კერძოდ, წარმოდგენილი პროექტით, „შრომის ანაზღაურების“ მუხლის საპროგნოზო მოცულობა საბიუჯეტო ორგანიზაციების 69%-ში მცირდება, ხოლო 18%-ის შემთხვევაში იზრდება. მიუხედავად ამისა, უმეტეს უწყებებში შტატით დასაქმებულ თანამშრომელთა გეგმური რიცხოვნობა უცვლელი რჩება, რის შედეგადაც, გაურკვეველია თუ რის საფუძველზე მოხდება „შრომის ანაზღაურების“ მუხლის ზემოაღნიშნული ცვლილებები. ამ მიმართულებით აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საკუთარ ანგარიშებში დიდი ხანია ყურადღებას ამახვილებს საბიუჯეტო დაფინანსებაზე მყოფ უწყებებში სახელფასო ფონდისა და საშტატო რიცხოვნობის დაგეგმვაში არსებულ ხარვეზებსა და ასევე, პრემიებისა და დანამატების გაცემის ხშირ შემთხვევაში დაუსაბუთებელი და დაურეგულირებელი პრაქტიკის თაობაზე.
  • დასკვნაში ასევე აღინიშნა, რომ ცალკეული პროგრამებისა და ქვეპროგრამებისათვის, რომლებიც მიმდინარე საბიუჯეტო წლის 10 თვის განმავლობაში ათვისების დაბალი მაჩვენებლით ხასიათდება, 2017 წლის ბიუჯეტის კანონპროექტით გათვალისწინებულია ასიგნებების მოცულობის ზრდა ან იმავე დონეზე შენარჩუნება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, ბიუჯეტის გადასახდელების დაგეგმვისას, სხვა მიზეზებთან ერთად მიზანშეწონილია, გათვალისწინებულ იქნეს გასული და მიმდინარე წლის შესრულების ტენდენციებიც, რათა თავიდან იქნეს აცილებული წლის განმავლობაში გეგმების ხშირი კორექტირებები და უზრუნველყოფილ იქნეს ათვისების შესაბამისობა ბიუჯეტის კანონით განსაზღვრულ გეგმასთან.
  • აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ პროგრამული ბიუჯეტის შედგენის მეთოდოლოგიაში განხორციელებული ცვლილებით, მიმდინარე წელს სამინისტროების მიერ წარმოდგენილ იქნა დეტალური საშუალოვადიანი სამოქმედო გეგმები, რაც დადებითად უნდა შეფასდეს. თუმცა, ბიუჯეტის დაგეგმვის ეტაპზე საშუალოვადიან სამოქმედო გეგმებსა და პროგრამულ დანართში პროგრამების შესახებ წარმოდგენილ ინფორმაციაში ჯერ კიდევ შეინიშნება მნიშვნელოვანი ხარვეზები, რაც ართულებს, რიგ შემთხვევებში კი შეუძლებელს ხდის შეფასდეს პროგრამებისა და მათი განმახორციელებლების ეფექტიანობა.
  • რაც შეეხება სახელმწიფო ვალის 2017 წლის საპროგნოზო მაჩვენებელს, წარმოდგენილი კანონპროექტით იგი 15,909 მლნ ლარის დონეზე განისაზღვრა და მშპ-თან მიმართებაში 44.2%-ს გაუტოლდა. შედეგად, იგი კვლავ აჭარბებს საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია - „საქართველო 2020“-ით დადგენილ 40%-იან ნიშნულს. ამასთან აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფო ვალის მაჩვენებელი კვლავ არ მოიცავს სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოების მიერ აღებულ ვალს, მათ შორის არც ისეთ სავალო ვალდებულებებს, რომელთა დაფარვაც ხორციელდება უშუალოდ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, მაშინ როდესაც საერთაშორისო სავალუტო ფონდისა თუ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციით მიზანშეწონილია მათი გათვალისწინება სახელმწიფო ვალის პორტფელში. ასევე, მიუხედავად, საქართველოს მთავრობის „საქართველოს კაპიტალის ბაზრის განვითარების სტრატეგიის“ მიერ განსაზღვრული გეგმისა, ამ დრომდე არ მომხდარა სახელმწიფო ვალის მართვის სტრატეგიის დოკუმენტის გამოქვეყნება.

დასკვნა „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე

განახლების თარიღი: 18:10:2016

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნა „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე მიზნად ისახავს კანონპროექტით გათვალისწინებული შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შეფასებას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი (პირველი წარდგენა) მთლიანობაში მომზადებულია მოქმედი კანონმდებლობის დაცვით, თუმცა ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესის სრულყოფისათვის, ასევე სახელმწიფოს სექტორის ფინანსური მართვის სისტემის ფუნქციონირების გასაუმჯობესებლად დასკვნაში მოცემულია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შენიშვნები და რეკომენდაციები:

  • ბიუჯეტის კანონპროექტზე თანდართულ „ფისკალური სექტორის მაკროეკონომიკური რისკებისა“ ანალიზის დოკუმენტში წარმოდგენილი ინფორმაცია დამატებით დასაბუთებას საჭიროებს – დოკუმენტში წარმოდგენილი თითოეული პოზიტიური თუ ნეგატიური ფაქტორის ზეგავლენა ატარებს ზოგად, თეორიულ ხასიათს და არ არის გამყარებული შესაბამისი რაოდენობრივი მახასიათებლებით, რაც უარყოფითად აისახება განხილული სცენარის რეალისტურობასა და დოკუმენტის სანდოობის ხარისხზე;
  • ფისკალური მდგრადობისა და საბიუჯეტო დეფიციტის დაბალი მაჩვენებლის შენარჩუნების მიზნით, მთავრობის მიერ 2015 წელს გამოიცა N422 განკარგულება, რომლის ფარგლებშიც დადგინდა გარკვეული შეზღუდვები. კერძოდ, 2016 და 2017 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტების პროექტებში გადასახდელების არანაკლებ 20% გათვალისწინებული უნდა იქნეს საინვესტიციო/ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად. თუმცა, რამდენადაც განსაზღვრული არ არის თუ რა შეიძლება ჩაითვალოს საინვესტიციო/ინფრასტრუქტურული ხასიათის პროექტად, და ამასთანავე, წარმოდგენილი კანონპროექტი არ აკონკრეტებს აღნიშნული მიმართულებით დაგეგმილი გადასახდელების მოცულობას, გაურკვეველია აკმაყოფილებს თუ არა 2017 წლის ბიუჯეტის კანონის პროექტი ზემოხსენებულ მოთხოვნას;
  • ზოგიერთი საგადასახადო შემოსავლის გეგმური მაჩვენებელი დამატებით დასაბუთებას საჭიროებს – წარმოდგენილი კანონპროექტით დაახლოებით 17%-ით იზრდება საშემოსავლო გადასახადის სახით მისაღები შემოსავლების გეგმური მაჩვენებელი. აღნიშნულ კომპონენტში მსგავსი მოცულობით ზრდას ადგილი არ ჰქონია უფრო მაღალი ეკონომიკური ზრდის პირობებშიც და შესაბამისად საჭიროებს დამატებით ახსნა-განმარტებებს. ამასთანავე, დაახლოებით 15%-ით იზრდება იმპორტის გადასახადით მიღებული შემოსავლების მოცულობა, მაშინ როდესაც თვითონ იმპორტის მოცულობის ზრდის ტემპი მხოლოდ 8%-ის დონეზეა პროგნოზირებული;
  • წარმოდგენილი კანონის პროექტით, ზოგიერთ პროგრამას/ქვეპროგრამას ასიგნებები ეზრდებათ, მიუხედავად მიმდინარე წლის ათვისების დაბალი მაჩვენებლებისა – საყურადღებოა, რომ ცალკეული პროგრამებისა და ქვეპროგრამებისათვის, რომლებიც მიმდინარე საბიუჯეტო წლის 8 თვის განმავლობაში ათვისების დაბალი მაჩვენებლით ხასიათდება, 2017 წლის ბიუჯეტის კანონის პროექტით გათვალისწინებულია ასიგნებების მოცულობის ზრდა ან იმავე დონეზე შენარჩუნება. ასევე, აღსანიშნავია, რომ ცალკეული საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ მომავალი წლის საშტატო რიცხოვნობისა და შრომის ანაზღაურების ფონდის დაგეგმვის პროცესში არ ხდება უწყებაში ფაქტიურად შტატით დასაქმებულ მომუშავეთა ოდენობის გასული და მიმდინარე წლების მაჩვენებლების გათვალისწინება და გეგმური საშტატო რიცხოვნობის რეალური მაჩვენებლის განსაზღვრა;
  • ხარვეზები შეინიშნება როგორც ბიუჯეტის კანონის პროექტზე თანდართულ პროგრამული ბიუჯეტის დანართში, ისე „პროგრამული ბიუჯეტის შედგენის მეთოდოლოგიის“ მიმართულებით – მეთოდოლოგიაში განხორციელებული ცვლილებით, მიმდინარე წელს სამინისტროების მიერ წარმოდგენილ იქნა დეტალური საშუალოვადიანი სამოქმედო გეგმები, რაც დადებითად უნდა შეფასდეს. თუმცა, ბიუჯეტის დაგეგმვის ეტაპზე საშუალოვადიან სამოქმედო გეგმებსა და პროგრამულ დანართში პროგრამების შესახებ წარმოდგენილ ინფორმაციაში ჯერ კიდევ შეინიშნება მნიშვნელოვანი ხარვეზები, რაც ართულებს, რიგ შემთხვევებში კი შეუძლებელს ხდის პროგრამებისა და მათი განმახორციელებლების ეფექტიანობის შეფასებას;
  • სახელმწიფო ვალის კუთხით, საყურადღებოა, რომ მისი მიმართება დადგენილ ლიმიტებთან – სახელმწიფო ვალის 2017 წლის საპროგნოზო მაჩვენებელი, მშპ-თან მიმართებაში, 42.1%-ს შეადგენს და კვლავ აჭარბებს საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია - „საქართველო 2020“-ით დადგენილ 40%-იან ნიშნულს. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ წარმოდგენილი კანონპროექტით მოცემული სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების გამოშვება არ ითვალისწინებს იმ სტრატეგიული მიზნების შესრულებას, რომელიც დასახულია კაპიტალის ბაზრის სამუშაო ჯგუფის მიერ მომზადებულ „საქართველოს კაპიტალის ბაზრის განვითარების სტრატეგიის“ დოკუმენტში.